Terug naar publicaties

Publicatie



NRC: Zwitsers spoor is niet duurder, wel veel beter

Er is dezer dagen beweerd dat het Zwitserse spoorwegnet veel meer kost dan het Nederlandse. Dit is onzin. De extra kosten komen uitsluitend door de vele tunnels en viaducten die nu eenmaal noodzakelijk zijn in een Alpenland. Ook is het niet zo dat er in Zwitserland meer mensen aan het spoor werken. In Nederland zijn het er zelfs meer, maar zij zijn meestal in dienst van tal van onderaannemers. In Zwitserland staan ze op de loonlijst van de spoorwegen.

Wat is de grote boosdoener van de spoorellende? Behalve de storingen aan de infrastructuur is dit vooral de gecompliceerde opzet van het spoornet in Nederland, in combinatie met de ingewikkelde personeelsinzet door NS. Chaos was het resultaat. Een vertraging op een bepaald traject leidde onmiddellijk tot ellende op een ander traject, waar helemaal niets aan de hand was. Zo kon de olievlek van problemen zich snel over dit land uitbreiden. Dit is niet nodig en goed te voorkomen.

In Zwitserland is het spoornet opgedeeld in beheersbare blokken. Wij hebben geen machinisten die kriskras door het land rijden. In Nederland staat een trein in Utrecht te wachten op een machinist die uit Maastricht moet komen. Deze enorme inefficiëntie is ten onrechte nog steeds een heilig huisje. Bij NS wordt zelfs op een chaosdag nog veranderd van rooster. Het is hierdoor ondoenlijk om enig overzicht te houden. Van het adequaat informeren van de reizigers komt dan niets terecht.

De stoptreinen en de intercity’s worden in Zwitserland los van elkaar uitgevoerd. Op de knooppuntstations ontmoeten de intercity en de stoptrein elkaar en zijn goede aansluitingen geregeld. Verder zijn er veel stations waar regionale treinen en bussen keurig aansluiten op de intercity. Dit is een kwestie van in goede samenwerking een goede dienstregeling opstellen voor de reizigers.

In Zwitserland bestaan duidelijke nationale eisen en richtlijnen. Deze leiden tot een optimale samenwerking tussen alle vervoerders, inclusief de Zwitserse federale spoorwegen. Het is jammer dat in Nederland die samenwerking ten gunste van de reizigers kennelijk niet uit de verf komt. Het is elementair onderdeel van het Zwitserse succes. De minister zou hieraan haar volle aandacht moeten besteden.

In Nederland hebben de regionale vervoerders al een tijd geleden het roer omgegooid. In samenwerking met Zwitserse experts is een volledig nieuw plan voor het Nederlandse spoor gemaakt: het Nieuwe Spoorplan. Ook in de afgelopen dagen hebben deze bedrijven in dit land hun dienstregeling prima uitgevoerd.

Op de regionale lijnen is de situatie doelbewust veel eenvoudiger opgezet. De inzet is beperkt tot één of meer lijnen rond een knooppunt. Daar kan snel worden gecorrigeerd. In één oogopslag is te zien waar de treinen zich bevinden. De Zwitserse functiescheiding van intercity’s en stoptreinen is in dit Nieuwe Spoorplan doorgevoerd.

Ook ProRail heeft al diverse keren gezegd dat dit leidt tot een beter beheersbaar netwerk bij calamiteiten – niet alleen in de winter, maar ook in de zomer. In alle gevallen is de calamiteit beter te lokaliseren.

Als je het beter organiseert, zullen veel meer mensen in Nederland de trein kiezen. Nu telt Nederland slechts 1,1 miljoen treinreizigers per dag. Dit zouden er zeker 1,8 miljoen kunnen zijn.

De betere benutting van het systeem en de energiezuinige treinen leiden ertoe dat de extra kosten van de uitbreiding van het aanbod worden gedekt. De bijdrage van de overheid in Nederland kan volgens de Zwitserse deskundigen met tientallen miljoenen euro’s per jaar omlaag. Wij zullen graag ingaan op een uitnodiging van de minister om onze Zwitserse successen te delen met Nederland.

Paul Blumenthal

Paul Blumenthal was verantwoordelijk voor de planning, besluitvorming en invoering van het Zwitserse plan 'Bahn 2000'. Hij is lid van de raad van commissarissen van de Oostenrijkse spoorwegen